Raksha Bandhan 2026: રક્ષાબંધનનો પવિત્ર તહેવાર વર્ષ 2026માં એક ખાસ ખગોળીય ઘટનાને કારણે વધુ ચર્ચામાં છે. 28 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ રક્ષાબંધનની પૂર્ણિમા સાથે વર્ષનું બીજું ચંદ્રગ્રહણ પણ થશે. આ દરમિયાન વિશ્વના કેટલાક ભાગોમાં ચંદ્ર લાલ અથવા તાંબાના રંગનો દેખાઈ શકે છે, જેને 'બ્લડ મૂન' (Blood Moon) કહેવામાં આવે છે. જોકે ભારતના લોકો માટે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ ચંદ્રગ્રહણ ભારતમાંથી દેખાશે નહીં, તેથી રક્ષાબંધનની ઉજવણી અને રાખડી બાંધવામાં કોઈ અવરોધ નહીં આવે.
રક્ષાબંધન 2026 પર ક્યારે છે ચંદ્રગ્રહણ?
પંચાંગ અને ખગોળીય ગણતરી મુજબ વર્ષનું બીજું ચંદ્રગ્રહણ 28 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ થશે. ભારતીય સમય અનુસાર આ ગ્રહણ સવારે શરૂ થઈ બપોર સુધી ચાલશે, પરંતુ તે સમયે ભારતમાં દિવસ હોવાથી આ ઘટના અહીંથી જોવા મળશે નહીં.
બ્લડ મૂન એટલે શું?
બ્લડ મૂન એટલે એવો પૂર્ણ ચંદ્ર જે ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન લાલ, ઘેરો નારંગી અથવા તાંબાના રંગનો દેખાય છે. આ કોઈ અલૌકિક ઘટના નથી, પરંતુ સંપૂર્ણપણે કુદરતી અને વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા છે.
ચંદ્ર લાલ કેમ દેખાય છે?
જ્યારે સૂર્ય, પૃથ્વી અને ચંદ્ર એક સીધી રેખામાં આવી જાય છે, ત્યારે પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર પડે છે. આ સમયે સૂર્યપ્રકાશ સીધો ચંદ્ર સુધી પહોંચતો નથી. પૃથ્વીના વાયુમંડળમાંથી પસાર થતી વખતે વાદળી રંગના કિરણો વધુ વિખેરાઈ જાય છે, જ્યારે લાલ રંગના લાંબી તરંગલંબાઈ ધરાવતા કિરણો આગળ પસાર થઈ ચંદ્ર સુધી પહોંચે છે. પરિણામે ચંદ્ર લાલ અથવા કોપર જેવા રંગનો દેખાય છે. આ જ કારણથી તેને Blood Moon કહેવામાં આવે છે.
શું ભારતમાંથી બ્લડ મૂન જોવા મળશે?
ના; ભારતમાંથી બ્લડ મૂન જોવા મળશે નહિં 2026નું આ ચંદ્રગ્રહણ મુખ્યત્વે યુરોપ, આફ્રિકા, અમેરિકાના કેટલાક ભાગો અને એશિયાના પશ્ચિમ વિસ્તારોમાં જોવા મળશે. ભારતમાં તે સમયે દિવસ હોવાથી અહીં આ ચંદ્રગ્રહણ દેખાશે નહીં.
શું ભારતમાં સૂતક કાળ લાગશે?
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર ચંદ્રગ્રહણ પહેલાં સૂતક કાળ માનવામાં આવે છે. પરંતુ શાસ્ત્રો મુજબ જે ગ્રહણ કોઈ દેશમાં દેખાતું નથી, ત્યાં સૂતક કાળ માન્ય ગણાતો નથી. આ કારણે ભારતમાં 28 ઓગસ્ટ 2026ના ચંદ્રગ્રહણ માટે સૂતક કાળ લાગુ નહીં પડે અને ધાર્મિક વિધિઓ સામાન્ય રીતે કરી શકાશે.
રક્ષાબંધનની ઉજવણી પર શું અસર પડશે?
ભારતમાં ચંદ્રગ્રહણ ન દેખાતા:
- રાખડી બાંધવામાં કોઈ અવરોધ નહીં આવે.
- પૂજા-પાઠ અને ધાર્મિક વિધિઓ સામાન્ય રીતે કરી શકાશે.
- તહેવાર આનંદ અને ઉત્સાહ સાથે ઉજવી શકાશે.
- ગ્રહણને કારણે કોઈ વિશેષ પ્રતિબંધ લાગુ નહીં પડે.
બ્લડ મૂન વિશે રસપ્રદ તથ્યો
- બ્લડ મૂન માત્ર પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન જ જોવા મળે છે.
- ચંદ્ર ખરેખર લાલ બનતો નથી, તે માત્ર પ્રકાશના વિખેરાવને કારણે એવો દેખાય છે.
- ચંદ્રનો રંગ ક્યારેક ઘેરો લાલ, નારંગી અથવા કોપર જેવો હોઈ શકે છે.
- વાયુમંડળમાં ધૂળ, ધુમાડો અને અન્ય કણોની માત્રા પણ ચંદ્રના દેખાતા રંગને અસર કરી શકે છે.
વૈજ્ઞાનિકો શું કહે છે?
ખગોળશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા મુજબ બ્લડ મૂન સંપૂર્ણપણે કુદરતી ખગોળીય ઘટના છે. તેનો માનવ જીવન, આરોગ્ય અથવા દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ પર કોઈ વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયેલો સીધો પ્રભાવ નથી. આ ઘટના પૃથ્વી, ચંદ્ર અને સૂર્યની સ્થિતિને કારણે સર્જાય છે.