Blue Aadhaar Card for Children: વર્તમાન સમયમાં આધાર કાર્ડ માત્ર એક દસ્તાવેજ નહીં, પરંતુ ભારતીય નાગરિકની ઓળખનું સૌથી સશક્ત માધ્યમ બની ગયું છે. સરકારી યોજનાઓ, બેંકિંગ સેવાઓ કે શૈક્ષણિક પ્રવેશ પ્રક્રિયા હોય, દરેક જગ્યાએ આધાર કાર્ડની અનિવાર્યતા જોવા મળે છે. જોકે, ઘણા માતા-પિતા હજુ પણ 'બ્લુ આધાર કાર્ડ' અથવા 'બાલ આધાર' વિશે અજાણ છે. આ ખાસ કાર્ડ 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે જારી કરવામાં આવે છે.
શું છે બ્લુ આધાર કાર્ડ?
ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ સત્તામંડળ (UIDAI) દ્વારા 5 વર્ષથી ઓછી વયના બાળકો માટે વાદળી રંગનું આધાર કાર્ડ જારી કરવામાં આવે છે. આ કાર્ડમાં બાળકના બાયોમેટ્રિક ડેટા (આંગળીના નિશાન કે આંખની કીકીનું સ્કેનિંગ) લેવામાં આવતા નથી, કારણ કે નાની ઉંમરે બાળકના શારીરિક લક્ષણો સતત બદલાતા રહે છે. આ કાર્ડ બાળકના નામ, ફોટો અને તેના માતા-પિતાના આધાર નંબર સાથે લિંક કરવામાં આવે છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ અને નિયમો
- બાયોમેટ્રિક્સની જરૂરિયાત: બ્લુ આધાર કાર્ડ માટે કોઈ બાયોમેટ્રિક ડેટાની જરૂર હોતી નથી.
- જન્મ પ્રમાણપત્ર વગર નોંધણી: હવે જન્મ પ્રમાણપત્ર ન હોય તો પણ માતા-પિતા પોતાના આધારના આધારે બાળકનું બ્લુ આધાર કાર્ડ કઢાવી શકે છે.
- મફત સેવા: UIDAI ના નિયમો મુજબ, બાલ આધારની નોંધણી માટે કોઈ પણ પ્રકારની ફી ચૂકવવાની રહેતી નથી.
બાયોમેટ્રિક અપડેટ છે અનિવાર્ય
માતા-પિતાએ ખાસ નોંધ લેવી જોઈએ કે બ્લુ આધાર કાર્ડ કાયમી હોતું નથી. તેની માન્યતા જાળવી રાખવા માટે નીચે મુજબના અપડેટ્સ કરાવવા ફરજિયાત છે:
- 5 વર્ષની ઉંમરે: જ્યારે બાળક 5 વર્ષનું થાય ત્યારે તેનું પ્રથમ ફરજિયાત બાયોમેટ્રિક અપડેટ કરાવવું પડે છે.
- 15 વર્ષની ઉંમરે: ત્યારબાદ બાળક 15 વર્ષનું થાય ત્યારે ફરી એકવાર બાયોમેટ્રિક વિગતો અપડેટ કરાવવી જરૂરી છે. જો સમયસર આ વિગતો અપડેટ કરવામાં ન આવે, તો કાર્ડ અમાન્ય બની શકે છે.
બ્લુ આધાર કાર્ડના ફાયદા
- શૈક્ષણિક પ્રવેશ: શાળાઓમાં પ્રવેશ મેળવતી વખતે ઓળખના પુરાવા તરીકે અત્યંત ઉપયોગી છે.
- સરકારી યોજનાઓ: બાળકના નામે મળતી વિવિધ સરકારી સહાય અને સબસિડી સીધી મેળવવામાં સરળતા રહે છે.
- મુસાફરી અને હોસ્પિટલ: રેલ્વે કે હવાઈ મુસાફરી દરમિયાન અને હોસ્પિટલના રેકોર્ડ જાળવવા માટે આ એક માન્ય દસ્તાવેજ છે.
કેવી રીતે અરજી કરવી?
માતા-પિતા નજીકના આધાર કેન્દ્ર પર જઈને અથવા UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઈટ પરથી ઓનલાઈન એપોઈન્ટમેન્ટ લઈને અરજી કરી શકે છે. નોંધણી સમયે બાળકની તસ્વીર લેવામાં આવે છે અને તેને માતા-પિતાના આધાર ડેટા સાથે લિંક કરવામાં આવે છે.