India Oil Import: ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદી હવે એક નવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહી હોય તેવું લાગે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાના ડેટા ભારતની આયાત વ્યૂહરચનામાં ધીમે ધીમે પરિવર્તન સૂચવે છે. એક સમયે રશિયા ભારતના સૌથી મોટા અને સૌથી ઝડપથી વિકસતા સપ્લાયર તરીકે સેવા આપતું હતું, પરંતુ પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશો, ખાસ કરીને સાઉદી અરેબિયા, હવે ફરીથી પોતાનો પગપેસારો કરી રહ્યા હોય તેવું લાગે છે.
ભારત માટે રશિયન તેલ મહત્વપૂર્ણ રહ્યું હોવા છતાં, ભૂ-રાજકીય ફેરફારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે, જેના પરિણામે રશિયન પુરવઠામાં ઘટાડો થયો છે.
રશિયન તેલની આયાત શા માટે અને કેટલી ઘટી?
1 થી 18 ફેબ્રુઆરી દરમિયાન રશિયાથી ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત સરેરાશ 4.85 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ (bpd) થઈ ગઈ છે. આ જાન્યુઆરી કરતાં લગભગ 8 ટકા ઓછી છે, જ્યારે આ આંકડો આશરે 5.25 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ વધારે હતો.
આ ઘટાડાનું એક મુખ્ય કારણ રશિયા પર લાદવામાં આવેલા નવા પ્રતિબંધો છે. ગયા મહિને મુખ્ય રશિયન નિકાસકારો પર યુએસ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા અને યુરોપિયન યુનિયનનું 18મું પ્રતિબંધ પેકેજ પણ અમલમાં આવ્યું હતું. આ પગલાંની સીધી અસર રશિયન પુરવઠા પર પડી હતી.
જહાજોની હિલચાલના આંકડા પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરે છે. ડિસેમ્બર 2025માં ભારત રશિયા પાસેથી 1.28 મિલિયન બેરલ પ્રતિદિન તેલ મેળવી રહ્યું હતું, જે જાન્યુઆરીમાં ઘટીને 1.22 મિલિયન બેરલ પ્રતિદિન થયું હતું. ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં આ આંકડો લગભગ 10 ટકા ઘટીને 1.09 મિલિયન બેરલ પ્રતિદિન થયો હતો.
નિષ્ણાતો આગાહી કરે છે કે માર્ચમાં પુરવઠો વધુ ઘટી શકે છે
વૈશ્વિક કોમોડિટી ડેટા વિશ્લેષક કંપની કેપ્લરના મુખ્ય સંશોધન વિશ્લેષક સુમિત રિટોલિયાના જણાવ્યા પ્રમાણે ફેબ્રુઆરીમાં ભારતની રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ આયાત આશરે 1 મિલિયનથી 1.2 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ રહેવાનો અંદાજ છે. માર્ચમાં આ ઘટીને 8 મિલિયનથી 1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ શકે છે.