India's Trade Deals: ભારતના આર્થિક ઇતિહાસમાં આ પ્રથમ વખત છે કે જ્યારે થોડા દિવસોમાં બે મોટી વેપાર સમજૂતી(India's trade Deals) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન ભારતે આ પ્રકારની 5 વેપાર સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જે વૈશ્વિક GDPમાં સંયુક્ત રીતે 50% થી વધારે હિસ્સેદારી ધરાવે છે.
તાજેતરમાં વેપાર સમજૂતી અમેરિકા સાથે જાહેર કરવામાં આવી છે, જે છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવનું મુખ્ય કારણ હતું. અમેરિકા ભારતનું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર રહ્યું છે, જે ગયા નાણાકીય વર્ષ (2025)માં ભારતની કુલ નિકાસમાં આશરે 20% અને ભારતમાં થતી આયાતમાં 6.3% હિસ્સો ધરાવે છે.
ઐતિહાસિક ભારત-અમેરિકા વેપાર સમજૂતી
સોમવારે મોડી રાત્રે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે ફોન પર વાતચીત દરમિયાન અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય માલ પરનો ટેરિફ 25% થી ઘટાડીને 18% કર્યો હતો. વધુમાં, મીડિયા અહેવાલ પ્રમાણે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી પર અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલ વધારાનો 25% ટેરિફ પણ દૂર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા છે, કારણ કે અમેરિકા અમારો સૌથી મોટો વેપારી ભાગીદાર છે, અમારા માલનો સૌથી મોટો આયાતકાર છે અને ભારતના 20% માલનો પુરવઠો પૂરો પાડે છે. ટ્રમ્પના વર્તમાન કાર્યકાળની શરૂઆતથી જ બંને દેશો વચ્ચે વાટાઘાટો ચાલી રહી છે, જેનો ધ્યેય 2030 સુધીમાં વર્તમાન $191 બિલિયનથી વધારીને $500 બિલિયન કરવાનો છે.
વૈશ્વિક GDPમાં 50% થી વધારે હિસ્સો
ભારત, અમેરિકા, યુરોપિયન યુનિયન (27 દેશો), UK, ઓમાન અને ન્યુઝીલેન્ડનો સંયુક્ત વર્ષ 2025માં વૈશ્વિક GDP હિસ્સો 50% થી 55% સુધી થઈ ગયો. ફક્ત વૈશ્વિક GDPમાં EU અને ભારતનો હિસ્સો ઉમેરીએ તો તે લગભગ 25% થશે. અમેરિકા સાથેની વેપાર સમજૂતી વધુ મહત્વની છે, કારણ કે બાંગ્લાદેશ (20%),વિયેતનામ (20%) અને થાઇલેન્ડ (19%) જેવા દેશો હવે ભારત કરતા વધુ અમેરિકાના ટેરિફનો સામનો કરી રહ્યા છે.
વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતનો મોટો હિસ્સો
અમેરિકા વિશ્વનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે, યુરોપિયન યુનિયન બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર ધરાવે છે અને ભારત ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે. તાજેતરમાં બ્રિટન ટોચના પાંચ અર્થતંત્રોમાં સામેલ હતું. આમ વિશ્વના સૌથી પ્રભાવશાળી અર્થતંત્રોનો એક મોટો જૂથ હવે વેપાર દ્વારા ભારત સાથે મજબૂત રીતે જોડાયેલો છે. વૈશ્વિક વેપારમાં તેમનો સંયુક્ત હિસ્સો લગભગ 38 થી 40% હોવાનો અંદાજ છે.