CIBIL Score Explained: આજના આધુનિક યુગમાં ઘર ખરીદવું હોય, ગાડી લેવી હોય કે વ્યવસાયનો વિસ્તાર કરવો હોય, દરેક તબક્કે લોન (Loan) ની જરૂરિયાત ઊભી થતી હોય છે. જોકે, બેંક પાસે લોન લેવા જતી વખતે જે શબ્દ સૌથી વધુ સાંભળવા મળે છે તે છે 'સિબિલ સ્કોર' (CIBIL Score). ઘણા લોકો આ સ્કોર વિશે પૂરતી માહિતી ધરાવતા નથી, જેના કારણે અંતિમ સમયે તેમની લોન રિજેક્ટ થતી હોય છે. તમારી આર્થિક વિશ્વસનીયતા માપવા માટે આ ૩ અંકનો નંબર અત્યંત અનિવાર્ય છે.
શું છે સિબિલ (CIBIL)?
CIBIL નું પૂરું નામ 'ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (ઇન્ડિયા) લિમિટેડ' છે. આ એક એવી સંસ્થા છે જે તમારી લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડના વ્યવહારોની સંપૂર્ણ માહિતી જાળવી રાખે છે. દેશની તમામ બેંકો દર મહિને તેમના ગ્રાહકોના રિપેમેન્ટ (ચુકવણી) ની વિગતો આ કંપનીને મોકલે છે. તમે પૈસા સમયસર ચૂકવો છો કે નહીં, તેની પાકી માહિતી સિબિલ પાસે હોય છે.
સિબિલ સ્કોર એટલે શું?
સિબિલ સ્કોર એ 3 અંકોનો એક નંબર છે, જે 300 થી 900 ની વચ્ચે હોય છે. આ નંબર તમારી 'ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ' દર્શાવે છે.
- ઊંચો સ્કોર (દા.ત. 800): જો તમારો સ્કોર 750 થી 900 ની વચ્ચે હોય, તો બેંક તમને 'સારા ગ્રાહક' માને છે. આવા ગ્રાહકોને બેંક સામેથી લોન આપવા તૈયાર હોય છે.
- નીચો સ્કોર (દા.ત. 400): જો તમારો સ્કોર 600 થી ઓછો હોય, તો બેંકને એવું લાગે છે કે તમે પૈસા ચૂકવવામાં બેદરકાર છો. આ કિસ્સામાં લોન મળવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
સિબિલ સ્કોર કેમ જરૂરી છે?
બેંક માટે લોન આપતા પહેલા ગ્રાહકની હિસ્ટ્રી ચેક કરવી અનિવાર્ય છે, અને તેમાં સિબિલ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે:
- 1) ઝડપી લોન મંજૂરી: સારો સ્કોર ધરાવતા ગ્રાહકોની લોન ખૂબ જ ઓછા ડોક્યુમેન્ટેશન અને ઝડપથી મંજૂર થાય છે.
- 2) વ્યાજ દરમાં ફાયદો: જો તમારો સિબિલ સ્કોર ઘણો સારો હોય, તો તમે બેંક સાથે વ્યાજ દરમાં 'નેગોશિયેશન' કરી શકો છો. ઘણી બેંકો સારા સ્કોરવાળા ગ્રાહકોને ઓછા વ્યાજે લોન આપે છે.
- 3) રિજેક્શનથી બચાવ: નીચો સ્કોર હોય તો બેંકો જોખમ લેતી નથી અને સીધી જ લોન આપવાની ના પાડી શકે છે.