Folder: ફોલ્ડર્સ વિશેની વિગતવાર જાણકારી

Information Department Exam Syllabus: ફોલ્ડર (Folder) એ ફાઈલો અને અન્ય માહિતીને વ્યવસ્થિત રીતે સંગ્રહિત કરવા માટેનું એક સાધન છે. જે રીતે આપણે ઓફિસમાં કાગળોને અલગ-અલગ ફાઈલ કવરમાં મૂકીએ છીએ, તે જ રીતે ડિજિટલ દુનિયામાં (કોમ્પ્યુટર કે મોબાઈલમાં) ડેટાને ગોઠવવા માટે ફોલ્ડરનો ઉપયોગ થાય છે.

ફોલ્ડર્સ વિશેની વિગતવાર જાણકારી નીચે મુજબ છે:

1) ફોલ્ડરની વ્યાખ્યા

ટેકનિકલ ભાષામાં ફોલ્ડરને 'ડિરેક્ટરી' (Directory) પણ કહેવામાં આવે છે. તે પોતે કોઈ ડેટા નથી, પરંતુ તે એક "કન્ટેનર" અથવા "ડબ્બા" જેવું છે જેમાં તમે તમારી ફાઈલો (ફોટા, વિડિયો, ડોક્યુમેન્ટ્સ) અથવા અન્ય ફોલ્ડર્સ મૂકી શકો છો.

2) ફોલ્ડરના મુખ્ય પ્રકારો

• સિસ્ટમ ફોલ્ડર (System Folder): આ ફોલ્ડર્સ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ (Windows, Android) દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. તેમાં સોફ્ટવેર અને સિસ્ટમ ચલાવવા માટેની ફાઈલો હોય છે. (દા.ત. Windows Folder, Program Files).
• યુઝર ફોલ્ડર (User Folder): આ ફોલ્ડર્સ વપરાશકર્તા પોતે બનાવે છે. (દા.ત. My Documents, Photos, Music).
• સબ-ફોલ્ડર (Sub-folder): જ્યારે એક ફોલ્ડરની અંદર બીજું ફોલ્ડર બનાવવામાં આવે, ત્યારે તેને સબ-ફોલ્ડર કહેવાય છે. આનાથી ડેટાને વધુ સારી રીતે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.

3) ફોલ્ડરના ફાયદા અને મહત્વ

• વ્યવસ્થિત સંગ્રહ: હજારો ફાઈલો વચ્ચેથી કોઈ ચોક્કસ ફાઈલ શોધવી મુશ્કેલ છે, પરંતુ જો તે યોગ્ય ફોલ્ડરમાં હોય (દા.ત. 'બિલ ૨૦૨૫') તો તે તરત મળી જાય છે.
• સમયની બચત: ડેટા સ્ટ્રક્ચર મુજબ ગોઠવાયેલો હોવાથી શોધખોળમાં સમય બગડતો નથી.
• ડેટા પ્રોટેક્શન: તમે આખા ફોલ્ડર પર પાસવર્ડ મૂકી શકો છો અથવા તેને છુપાવી (Hide) શકો છો.
• સરળ શેરિંગ: એક-એક ફાઈલ મોકલવાને બદલે આખું ફોલ્ડર એકસાથે કોપી કે શેર કરી શકાય છે.

4) ફોલ્ડર પર કરી શકાતી મુખ્ય પ્રક્રિયાઓ

• ૧. Create (બનાવવું): કોમ્પ્યુટરમાં રાઈટ ક્લિક કરીને 'New > Folder' થી નવું ફોલ્ડર બનાવી શકાય છે.
• ૨. Rename (નામ બદલવું): વિષય મુજબ તમે ગમે ત્યારે ફોલ્ડરનું નામ બદલી શકો છો.
• ૩. Move (ખસેડવું): 'Cut' અને 'Paste' દ્વારા ફોલ્ડરનું સ્થાન બદલી શકાય છે.
• ૪. Delete (ભૂંસી નાખવું): બિનજરૂરી ફોલ્ડરને ડિલીટ કરી શકાય છે, જે સામાન્ય રીતે 'Recycle Bin' માં જાય છે.

5) ફોલ્ડર અને ફાઈલ વચ્ચેનો તફાવત