Traffic Signal History: આજે રસ્તા પર નીકળો એટલે દરેક બાજુ ટ્રાફિક સિગ્નલ જોવા મળે છે. લાલ લાઇટ થાય એટલે વાહનો ઉભા રહી જાય છે અને લીલી થાય એટલે આગળ વધે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ટ્રાફિક સિગ્નલ પહેલાં રસ્તાઓ પર વ્યવસ્થા કેવી રીતે જળવાતી હશે?
હકીકતમાં, એક સમય એવો હતો જ્યારે ટ્રાફિક કંટ્રોલ માટે કોઈ લાલ-પીળી-લીલી લાઇટ નહોતી. પોલીસકર્મીઓ પોતાના હાથના ઇશારાથી વાહનોને રોકતા અને આગળ વધારતા હતા. વધતી વસ્તી અને વાહનોની સંખ્યાએ આ પદ્ધતિને અપ્રભાવી બનાવી દીધી, ત્યારબાદ દુનિયાએ ટ્રાફિક સિગ્નલ જેવી મહત્વપૂર્ણ શોધ જોઈ.
આ પણ વાંચો
ટ્રાફિક સિગ્નલ પહેલાં રસ્તાઓ પર શું થતું હતું?
20મી સદીની શરૂઆતમાં શહેરોમાં ઘોડાગાડીઓ, સાયકલ અને શરૂઆતની મોટરકારો વધવા લાગી હતી. દરેક બાજુઓ પર ટ્રાફિક સંભાળવાની જવાબદારી પોલીસકર્મીઓની હતી. તેઓ હાથના સંકેતો દ્વારા વાહનોને નિયંત્રિત કરતા હતા. પરંતુ વાહનોની સંખ્યા ઝડપથી વધતા અકસ્માતો અને ટ્રાફિક જામની સમસ્યા વધી. ત્યારે એક એવી વ્યવસ્થાની જરૂર પડી કે જે દૂરથી જ ડ્રાઇવરોને સ્પષ્ટ સંકેત આપી શકે.
દુનિયાનો પહેલો ઇલેક્ટ્રિક ટ્રાફિક સિગ્નલ ક્યાં લાગ્યો?
5 ઓગસ્ટ 1914ના રોજ અમેરિકાના ઓહિયો રાજ્યના ક્લીવલેન્ડ શહેરમાં પ્રથમ ઇલેક્ટ્રિક ટ્રાફિક સિગ્નલ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સિગ્નલ Euclid Avenue અને East 105th Streetના ચોરાહે લગાવવામાં આવ્યો હતો. શરૂઆતમાં તેમાં માત્ર બે રંગ હતા: લાલ રોકાવા માટે અને લીલો આગળ વધવા માટે; આ દિવસની યાદમાં દર વર્ષે International Traffic Light Day ઉજવવામાં આવે છે.
પીળી લાઇટ પછીથી કેમ ઉમેરાઈ?
પ્રારંભિક ટ્રાફિક સિગ્નલમાં માત્ર લાલ અને લીલી લાઇટ હતી. પરંતુ ડ્રાઇવરોને અચાનક રોકાવું કે આગળ વધવું મુશ્કેલ બનતું હતું. તેથી પછી પીળી લાઇટ ઉમેરવામાં આવી, જે સાવચેતી અને તૈયારીનો સંકેત આપે છે. આ સુધારાથી ટ્રાફિક વધુ સુરક્ષિત અને વ્યવસ્થિત બન્યો.
આજે ટ્રાફિક સિગ્નલ કેવી રીતે કામ કરે છે?
શરૂઆતમાં ટ્રાફિક સિગ્નલોને પોલીસકર્મીઓ મેન્યુઅલી સંચાલિત કરતા હતા. સમય જતાં ટેક્નોલોજીમાં સુધારા થયા અને ઓટોમેટિક ટાઈમર આધારિત સિસ્ટમ આવી. આજે અનેક શહેરોમાં AI, સેન્સર અને સ્માર્ટ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ થાય છે, જે વાહનોની સંખ્યા પ્રમાણે સિગ્નલનો સમય નક્કી કરે છે.
ભારત સુધી કેવી રીતે પહોંચી આ ટેક્નોલોજી?
અમેરિકામાં સફળતા મળ્યા બાદ ટ્રાફિક સિગ્નલની આ વ્યવસ્થા ધીમે-ધીમે સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાઈ ગઈ. ભારત સહિત અનેક દેશોએ પોતાના શહેરોના મુખ્ય ચોરાહાઓ પર લાલ, પીળી અને લીલી લાઇટવાળા સિગ્નલ લગાવવાનું શરૂ કર્યું. આજે ટ્રાફિક સિગ્નલ વગરના શહેરની કલ્પના કરવી પણ મુશ્કેલ છે.
આજે આપણે દરરોજ જે ટ્રાફિક સિગ્નલ સામે ઉભા રહીએ છીએ, તેની પાછળ 100 વર્ષથી વધુ જૂનો રસપ્રદ ઇતિહાસ છુપાયેલો છે. પોલીસના હાથના ઇશારાથી શરૂ થયેલી ટ્રાફિક વ્યવસ્થા આજે સ્માર્ટ ટેક્નોલોજી સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે કરોડો લોકોની મુસાફરીને વધુ સુરક્ષિત અને સરળ બનાવે છે.
