Strait of Hormuz News: મધ્ય-પૂર્વમાં વધી રહેલા ભારે તણાવ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ વચ્ચે ઈરાને એક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લીધો છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાકચીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે વૈશ્વિક તેલ વ્યાપાર માટે અત્યંત મહત્વનો ગણાતો 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (Strait of Hormuz) માર્ગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવ્યો નથી. જોકે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ માર્ગ માત્ર ઈરાનના વિરોધી રાષ્ટ્રો માટે જ પ્રતિબંધિત રહેશે, જ્યારે ભારત અને ચીન સહિતના મિત્ર દેશો માટે અવરજવર ચાલુ રહેશે.
મિત્ર રાષ્ટ્રોને સુરક્ષિત માર્ગની ખાતરી
સરકારી ટેલિવિઝન પર સંબોધન કરતા વિદેશ મંત્રી અરાકચીએ જણાવ્યું હતું કે, 'અમારા દ્રષ્ટિકોણથી સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ દરેક માટે બંધ નથી; તે માત્ર અમારા શત્રુઓ માટે બંધ છે.' તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે વિરોધી દેશો અને તેમના સાથીઓના જહાજોને આ માર્ગ પરથી પસાર થવા દેવાનું કોઈ વાજબી કારણ નથી. તેહરાનના સશસ્ત્ર દળોએ ભારત, ચીન, ઇરાક, રશિયા અને પાકિસ્તાન જેવા મિત્ર રાષ્ટ્રોના જહાજોને સુરક્ષિત માર્ગ પ્રદાન કરવા માટેની વ્યવસ્થા કરી હોવાનું પણ તેમણે નોંધ્યું હતું.
વૈશ્વિક તેલ બજાર પર અસર
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાના અંદાજે 20% હિસ્સાના વહન માટે જવાબદાર છે. ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે આ માર્ગ પર ઈરાને પોતાનું નિયંત્રણ કડક બનાવ્યું છે. આ અસ્થિરતાને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો છે અને શિપિંગ કંપનીઓ મોટી કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે. ઈરાનનો આ નવો નિર્ણય પસંદગીયુક્ત નિયંત્રણ (Selective Control) ની નીતિ દર્શાવે છે.
વાટાઘાટોનો ઈનકાર અને અમેરિકાની ચેતવણી
એક તરફ વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કરીન જીન-પિયરે શાંતિ મંત્રણા સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધી રહી હોવાનો દાવો કર્યો છે, તો બીજી તરફ ઈરાને કોઈપણ પ્રકારની વાટાઘાટોનો સ્પષ્ટ ઈનકાર કર્યો છે. મંત્રી અરાકચીએ જણાવ્યું હતું કે, 'હાલના તબક્કે વાટાઘાટોની ચર્ચા કરવી એ શરણાગતિ સમાન છે. ઈરાનની વર્તમાન નીતિ માત્ર પ્રતિકાર કરવાની છે.'
અમેરિકાએ ઈરાનને કડક ચેતવણી આપી છે કે જો તે શાંતિ કરાર માટે સંમત નહીં થાય, તો તેને ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે. જોકે, ઈરાનના તાજેતરના વલણથી પશ્ચિમી દેશો અને ઈરાન વચ્ચેનો ગજગ્રાહ વધુ તીવ્ર બને તેવા સંકેતો મળી રહ્યા છે.