Agriculture News: વર્તમાન સમયમાં જ્યારે રાસાયણિક ખેતીને કારણે જમીન અને માનવ સ્વાસ્થ્ય બંને જોખમાયા છે, ત્યારે સાબરકાંઠાના ઇડર તાલુકાના ચિત્રોડી ગામના ખેડૂત કરશનભાઇ પટેલે ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવીને નવી દિશા ચીંધી છે. વ્યવસાયે ગ્રામસેવક તરીકે નિવૃત થયેલા કરશનભાઈએ છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી પોતાના ખેતરમાં સ્ટ્રોબેરીની સફળ ખેતી કરીને આર્થિક સધ્ધરતા મેળવી છે.
ઝીરો બજેટથી લાખોનો નફો
કરશનભાઈએ વર્ષ 2008 થી જ ગાય આધારિત ખેતીની શરૂઆત કરી હતી. સુભાષ પાલેકર પ્રાકૃતિક ખેતીની તાલીમ લીધા બાદ તેમણે પ્રાયોગિક ધોરણે સ્ટ્રોબેરીનું વાવેતર શરૂ કર્યું. તેમની પ્રગતિનો આલેખ નીચે મુજબ છે:
- પ્રથમ વર્ષ: 500 છોડનું વાવેતર.
- બીજું વર્ષ: 2000 છોડનું વાવેતર.
- ચાલુ વર્ષ: 5000 છોડનું વાવેતર.
તેઓ જણાવે છે કે, હાલમાં દર અઠવાડિયે 160 કિલોથી વધુ સ્ટ્રોબેરીનું ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. બજારમાં આ પ્રાકૃતિક સ્ટ્રોબેરીની ભારે માંગ છે અને 1 કિલોના અંદાજે ₹400 ના ભાવે તેનું વેચાણ થાય છે. આ ખેતીમાં છોડ, મલ્ચીંગ અને અન્ય ખર્ચ મળીને કુલ ₹1 લાખ જેવો ખર્ચ થયો છે, જેની સામે મે માસ સુધીમાં અંદાજે ₹8 લાખ જેટલા નફાની તેમને અપેક્ષા છે.
ગરમ વિસ્તારમાં પ્રાકૃતિક પદ્ધતિનો કમાલ
સામાન્ય રીતે સ્ટ્રોબેરી ઠંડા વિસ્તારોમાં થાય છે, પરંતુ કરશનભાઈએ પોતાની કોઠાસૂઝ અને પ્રાકૃતિક ખેતીના 'જીવામૃત' તથા 'ઘન જીવામૃત'ના પ્રયોગોથી સાબરકાંઠાની ગરમ આબોહવામાં પણ મીઠી અને સ્વાદિષ્ટ સ્ટ્રોબેરી પકવી છે. આ ફળ રાસાયણિક દવા મુક્ત હોવાથી વિટામિન્સ અને મિનરલ્સથી ભરપૂર છે. આ સ્ટ્રોબેરીનું વેચાણ અમદાવાદ અને હિંમતનગરના પ્રાકૃતિક વેચાણ કેન્દ્રો પર કરવામાં આવે છે.
વડવાઓના વારસા તરફ પરત
કરશનભાઈના મતે, "આપણા વડવાઓ રાસાયણિક ખાતર વગર ખેતી કરતા હોવાથી 100 વર્ષનું તંદુરસ્ત જીવન જીવતા હતા." છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓથી વધુ પાકની લાલચમાં જંતુનાશક દવાઓના વપરાશથી જમીન અને ખોરાક બંને ઝેરી બન્યા છે. પ્રાકૃતિક ખેતી કરવાથી, ખેતીનો ખર્ચ ઘટે છે અને નફો વધે છે. અળસિયાને કારણે જમીન પોચી અને ફળદ્રુપ બને છે. કુદરતી નાઇટ્રોજન અને ખનીજ તત્વોમાં વધારો થાય છે. અને લોકોના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થાય છે અને નવી બીમારીઓ પર બ્રેક વાગે છે.
અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણા
કરશનભાઈ પાસે પાંચ ગીર ગાય છે, જેમના છાણ અને ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ તેઓ ખેતીમાં કરે છે. તેઓ માત્ર પોતે ખેતી નથી કરતા, પરંતુ આસપાસના ખેડૂતો અને કૃષિના વિદ્યાર્થીઓને પણ માર્ગદર્શન આપે છે. ગુજરાતના અનેક જિલ્લાઓમાંથી લોકો તેમના ખેતરની મુલાકાતે આવે છે. જ્યારે પણ કોઈ ખેડૂતને પ્રાકૃતિક દવા બનાવવામાં મૂંઝવણ હોય, ત્યારે તેઓ પોતે ખેડૂતના ઘરે જઈને મદદ કરે છે. આમ, કરશનભાઈ પટેલે સાબિત કરી દીધું છે કે જો ખેડૂત વ્યવસ્થિત પ્લાનિંગ અને ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવે, તો તે જમીન, જગત અને પોતાની આર્થિક સ્થિતિ ત્રણેયને સુધારી શકે છે.