SFURTI Scheme 2026: ભારતની ભવ્યતા તેના ગામડાઓ અને ત્યાંના પરંપરાગત કૌશલ્યોમાં વસેલી છે. કુંભાર, વણકર, અને ખાદી કે કોઈર ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા કારીગરો આપણી સંસ્કૃતિનો અભિન્ન હિસ્સો છે. આ કારીગરોને આધુનિક સમયના બજાર સાથે સ્પર્ધા કરવા સક્ષમ બનાવવા અને તેમની આવક વધારવા માટે ભારત સરકારના સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ મંત્રાલય (MSME) દ્વારા SFURTI યોજના ચલાવવામાં આવે છે.
શું છે SFURTI યોજના?
SFURTI એટલે 'સ્કિમ ઓફ ફંડ ફોર રિજનરેશન ઓફ ટ્રેડિશનલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ'. વર્ષ 2005 માં શરૂ થયેલી આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના પરંપરાગત ઉદ્યોગોને સંગઠિત કરી તેમને વધુ કાર્યક્ષમ અને નફાકારક બનાવવાનો છે. આ યોજના હેઠળ કારીગરોને 'ક્લસ્ટર' (જૂથ) માં વિભાજિત કરવામાં આવે છે જેથી તેઓ સામૂહિક રીતે ટેકનોલોજી અને માર્કેટિંગનો લાભ લઈ શકે.
આ પણ વાંચો
યોજનાનું નાણાકીય માળખું અને ₹8 કરોડની સહાય
આ યોજનાની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની આર્થિક સહાય છે. સરકાર એક ક્લસ્ટર પ્રોજેક્ટ માટે મહત્તમ ₹8 કરોડ સુધીનું ભંડોળ પૂરું પાડે છે. આ ભંડોળ બે મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે:
સોફ્ટ ઇન્ટરવેન્શન (Soft Intervention): આમાં કારીગરોની કૌશલ્ય તાલીમ, નવી ડિઝાઇનનો વિકાસ, બ્રાન્ડિંગ અને માર્કેટિંગનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રવૃત્તિઓ માટે સરકાર 100% ખર્ચ ભોગવે છે.
હાર્ડ ઇન્ટરવેન્શન (Hard Intervention): આમાં કોમન ફેસિલિટી સેન્ટર્સ (CFCs), આધુનિક મશીનરી, કાચા માલની બેંકો અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉભું કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
સામાન્ય રાજ્યો માટે: સરકાર 75% ભંડોળ આપે છે.
પૂર્વોત્તર અને પહાડી રાજ્યો માટે: સરકાર 90% સુધીની સહાય કરે છે.
કોણ અરજી કરી શકે?
આ યોજનાનો લાભ સીધો કોઈ એક વ્યક્તિને મળવાને બદલે સંસ્થાઓ દ્વારા કારીગરોના જૂથને મળે છે. નીચેની સંસ્થાઓ અરજી કરવા પાત્ર છે:
- બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGOs)
- સરકારી અને અર્ધ-સરકારી સંસ્થાઓ
- પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ
- ખાનગી કંપનીઓ (CSR ફાઉન્ડેશન હેઠળ)
- કારીગરોની સહકારી મંડળીઓ
અરજી કરનાર સંસ્થા પાસે ક્લસ્ટર ડેવલપમેન્ટ અથવા ગ્રામીણ ઉદ્યોગોમાં કામ કરવાનો અગાઉનો અનુભવ હોવો જરૂરી છે.
અરજી કરવાની પ્રક્રિયા
SFURTI યોજના માટેની અરજી પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઇન છે.
- રસ ધરાવતી સંસ્થાઓએ SFURTI ના અધિકૃત પોર્ટલ પર જઈને નોંધણી કરાવવાની રહે છે.
- ત્યારબાદ પ્રોજેક્ટનો પ્રસ્તાવ (Proposal) અને જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાના હોય છે.
- નોડલ એજન્સી (જેમ કે કોઈર બોર્ડ અથવા ખાદી ગ્રામોદ્યોગ આયોગ) આ પ્રસ્તાવની તપાસ કરે છે અને યોગ્ય જણાય તો મંજૂરી આપે છે.
યોજનાના મુખ્ય ફાયદા
આધુનિકીકરણ: વર્ષો જૂની પદ્ધતિઓને સ્થાને આધુનિક મશીનરી આવવાથી કામ સરળ અને ઝડપી બને છે.
બજાર સાથે જોડાણ: કારીગરોને તેમના માલના વેચાણ માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને પ્રદર્શનોની સુવિધા મળે છે.
રોજગારી અને સ્થિરતા: ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જ રોજગાર મળવાથી શહેરો તરફનું સ્થળાંતર અટકે છે.
આત્મનિર્ભર ભારત: 'લોકલ ફોર વોકલ' ના મંત્રને આ યોજના સાચા અર્થમાં સાર્થક કરે છે.
SFURTI યોજના એ માત્ર આર્થિક સહાય નથી, પરંતુ આપણા વારસાને જીવંત રાખવાનો એક પ્રયાસ છે. જો પરંપરાગત કૌશલ્યને યોગ્ય ભંડોળ અને માર્ગદર્શન મળે, તો ભારતીય કારીગરો દ્વારા બનાવેલી વસ્તુઓ વૈશ્વિક બજારમાં ધૂમ મચાવી શકે છે.