cancer risk: લગ્નને અત્યાર સુધી માત્ર એક સામાજિક પરંપરા કે કૌટુંબિક જવાબદારી તરીકે જોવામાં આવતું હતું, પરંતુ તાજેતરમાં થયેલા એક ગહન સંશોધને સાબિત કર્યું છે કે વૈવાહિક સ્થિતિ આપણા શારીરિક સ્વાસ્થ્ય, ખાસ કરીને કેન્સર જેવા જીવલેણ રોગો સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે. અમેરિકાના 12 રાજ્યોમાં 40 લાખથી વધુ લોકો પર કરવામાં આવેલા આ વ્યાપક વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે પરિણીત લોકોની સરખામણીએ એકલા રહેતા લોકોમાં કેન્સરનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે.
શું કહે છે આંકડા?
2015 થી 2022 દરમિયાન નોંધાયેલા કેન્સરના કેસોના અભ્યાસમાં સ્ત્રી અને પુરુષો બંને માટે ચિંતાજનક તારણો બહાર આવ્યા છે:
અપરિણીત પુરુષો: પરિણીત પુરુષોની સરખામણીએ કેન્સરનું જોખમ 70 ટકા વધારે જોવા મળ્યું.
અપરિણીત સ્ત્રીઓ: આ આંકડો સ્ત્રીઓમાં વધુ ચોંકાવનારો છે, જ્યાં ક્યારેય લગ્ન ન કરનાર મહિલાઓમાં કેન્સરની સંભાવના 85 ટકા વધારે હોવાનું જણાયું છે.
આ સંશોધન એ જૂની માન્યતાને તોડે છે કે લગ્નનો સ્વાસ્થ્ય લાભ માત્ર પુરુષોને જ મળે છે; હકીકતમાં સ્ત્રીઓ માટે તે વધુ રક્ષણાત્મક સાબિત થઈ રહ્યું છે.
50 વર્ષની ઉંમર પછી જોખમમાં વધારો
અભ્યાસ મુજબ, લગ્ન ન કરવાના ગેરફાયદા જીવનના ઉત્તરાર્ધમાં, ખાસ કરીને 50 વર્ષની ઉંમર પછી વધુ સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળે છે. તેનું મુખ્ય કારણ દાયકાઓથી ચાલી આવતી જીવનશૈલી છે. એકલા રહેતા લોકોમાં ઘણીવાર પૌષ્ટિક આહારનો અભાવ, ધૂમ્રપાનની આદત, કસરત પ્રત્યે ઉદાસીનતા અને નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ ટાળવાની વૃત્તિ જોવા મળે છે. જીવનસાથીના અભાવે સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની આ બેદરકારી લાંબે ગાળે ગંભીર બીમારીમાં પરિણમે છે.
HPV ચેપ અને કેન્સરના વિશિષ્ટ પ્રકારો
સંશોધકોએ ખાસ કરીને હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) થી થતા કેન્સર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે:
- પરિણીત પુરુષોની તુલનામાં સિંગલ પુરુષોમાં ગુદા કેન્સરનું પ્રમાણ 5 ગણું વધારે હતું.
- અપરિણીત સ્ત્રીઓમાં સર્વાઇકલ કેન્સરનું જોખમ 3 ગણું વધારે જોવા મળ્યું.
નિષ્ણાતોના મતે, પરિણીત જીવનમાં જીવનસાથી ઘણીવાર રસીકરણ અને સ્ક્રીનીંગ જેવી નિવારક બાબતો માટે આગ્રહ રાખે છે, જે એકલા રહેતા લોકોમાં ઓછું જોવા મળે છે.
લગ્ન 'રક્ષણાત્મક કવચ' તરીકે કેમ કામ કરે છે?
આ જોખમ પાછળ માત્ર શારીરિક જ નહીં, પણ સામાજિક અને આર્થિક કારણો પણ જવાબદાર છે:
- નાણાકીય સ્થિરતા અને વીમો: પરિણીત લોકોને સંયુક્ત આવક અને વધુ સારા હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સનો લાભ મળે છે, જે સમયસર સારવારમાં મદદરૂપ થાય છે.
- ભાવનાત્મક મજબૂતી: જીવનસાથીનો ટેકો માનસિક તણાવ ઘટાડે છે, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં મદદરૂપ છે.
- નિયમિત દેખરેખ: ડૉક્ટર પાસે જવું કે દવા લેવી જેવી બાબતોમાં જીવનસાથી એક રિમાઇન્ડર તરીકે કામ કરે છે.
આ અભ્યાસનો હેતુ માત્ર લગ્નને પ્રોત્સાહન આપવાનો નથી, પરંતુ એ સમજાવવાનો છે કે મજબૂત સામાજિક સંબંધો આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલા અનિવાર્ય છે. આપણી આસપાસ આપણું ધ્યાન રાખનારા લોકોની હાજરી એક સુરક્ષા કવચ સમાન છે. જેઓ એકલા રહે છે, તેમણે પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે વધુ સજાગ રહેવાની, નિયમિત તપાસ કરાવવાની અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવાની ખાસ જરૂર છે. ટૂંકમાં, સામાજિક સાથ-સહકાર એ કેન્સર સામેની લડાઈમાં એક શક્તિશાળી ઢાલ છે.