Bird Watching Hotspot Madhya Pradesh: મધ્ય પ્રદેશનું નામ લેતા જ ગાઢ જંગલો અને ગર્જના કરતા વાઘનું ચિત્ર ઉભરી આવે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે, વાઘ રાજ્યની આ સરહદોની અંદર એક બીજી રંગીન દુનિયા આવેલી છે? વાદળી આકાશ અને ખડખડાટ પાંદડાઓ વચ્ચે, રંગો, પીંછા, ઉડાન અને કિલકિલાટ લોકો માટે શાંતિનો પર્યાય છે.
મધ્ય પ્રદેશના તળાવો, ભીના મેદાનો અને જંગલો ઉનાળામાં આ આરામદાયક અનુભવને બર્ડ વોચિંગથી જીવંત બનાવી રહ્યા છે. 450થી વધુ પક્ષીઓની પ્રજાતિઓ સાથે રાજ્ય હવે દેશના ઉભરતા બર્ડ વોચિંગ સ્થળોમાંનું એક બની રહ્યું છે. રાજ્ય મધ્ય એશિયન ફ્લાય વે પર સ્થિત છે, જેના કારણે દર શિયાળામાં હજારો પ્રવાસી પક્ષીઓ સાઇબિરીયા, મધ્ય એશિયા અને યુરોપથી હજારો કિલોમીટર દૂર જઈને ભીના વિસ્તારોમાં રોકાય છે.
ઉનાળો નજીક આવતાની સાથે જ આ પ્રવાસી પક્ષીઓ પાછા ફરવાનું શરૂ કરે છે, પરંતુ તે જ સમયે, સ્થાનીક પક્ષીઓની પ્રવૃત્તિ તેની ટોચ પર હોય છે, જે એક અનોખો બર્ડવોચિંગનો અનુભવ પ્રદાન કરે છે.
ઉનાળા દરમિયાન ઇન્ડિયન પેરેડાઇઝ ફ્લાયકેચર, ક્રેસ્ટેડ સર્પન્ટ ઇગલ, પાઇડ કિંગફિશર, રિવર ટર્ન અને મલબાર પાઇડ હોર્નબિલ જેવા અદભુત પક્ષીઓ સરળતાથી જોવા મળે છે. આ ઋતુને પક્ષીઓના માળાઓ, પ્રજનન અને કુદરતી વર્તનને નજીકથી જોવાની ઉત્તમ તક માનવામાં આવે છે.
મધ્ય પ્રદેશમાં બર્ડવોચિંગ ફક્ત પક્ષી નિરીક્ષણ વિશે નથી, તે પ્રકૃતિને નજીકથી અનુભવવા વિશે છે. અતાવી બર્ડ ફાઉન્ડેશન જેવી સંસ્થાઓ બર્ડ વોક અને સિટિઝન સાયન્સ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા લોકોને પ્રકૃતિ અને સંરક્ષણ સાથે જોડે છે. જો તમે દૂરબીન દ્વારા પ્રકૃતિનો અનુભવ કરવા માંગતા હો, તો મધ્ય પ્રદેશ તળાવો, જંગલો અને ભીના મેદાનોમાંથી અસંખ્ય પક્ષીઓની પ્રજાતિઓનું ઘર છે.
ભોપાલ: ભોજ વેટલેન્ડ (અપર લેક), વન વિહાર, કેરવા અને કાલિયાસોટ - જ્યાં બાર-હેડેડ ગુસ, ઇન્ડિયન પેરેડાઇઝ ફ્લાયકેચર, બ્રાઉન ફિશ ઘુવડ અને રિવર ટર્ન જેવા પક્ષીઓ શહેરના મધ્યમાં જ પ્રકૃતિની અદ્ભુત દુનિયા બનાવે છે.
જબલપુર: ડુમના નેચર પાર્ક અને નારાઈના જંગલો રેકેટ-ટેઈલ્ડ ડ્રોંગો, ઇજિપ્તીયન ગીધ અને ઇન્ડિયન રોલર જેવા દુર્લભ પક્ષીઓ માટે સ્વર્ગ છે.
ઇન્દોર: ગુલાવટની લોટસ વેલી અને તલાવલી ચાંદામાં પાઇડ કિંગફિશર, વૂલી-નેક્ડ સ્ટોર્ક અને રેડ અવડાવત જેવા રંગબેરંગી પક્ષીઓ પ્રકૃતિને જીવંત બનાવે છે. ત્યાં જ સિરપુર તળાવ (રામસર સ્થળ) અને યશવંત સાગર સાઇબિરીયા, રશિયા, મોંગોલિયા અને મધ્ય એશિયાથી આવતા હજારો પ્રવાસી પક્ષીઓ માટે મુખ્ય કેન્દ્રો છે.
નરસિંહગઢ અને ખેઓની: ઓછી ભીડ અને ગાઢ જંગલો સાથે આ અભયારણ્યો ઊની-ગરદનવાળા સ્ટોર્ક, કાળા પાંખવાળા બાજ અને યુરેશિયન હૂપો જેવા પક્ષીઓ માટે જાણીતા છે.
સતપુરા અને પન્ના: સતપુરામાં ચાલતી સફારી અને પન્નામાં કેન નદીના કિનારે માલબાર પાઇડ હોર્નબિલ્સ, ઇન્ડિયન સ્કિમર્સ અને ગીધના દુર્લભ દૃશ્યો બર્ડિંગને અવિસ્મરણીય બનાવે છે.
ગ્વાલિયર: જીવાજી યુનિવર્સિટીનું લીલુંછમ કેમ્પસ પર્પલ સનબર્ડ અને એશિયન પેરેડાઇઝ ફ્લાયકેચર જેવા પક્ષીઓ માટે સલામત આશ્રયસ્થાન છે.
અતાવી બર્ડ ફાઉન્ડેશન અને મધ્યપ્રદેશ ટુરિઝમ બોર્ડ (MPTB) સાથે મળીને સ્થાનિક સમુદાયોને બર્ડ ગાઈડ અને પ્રકૃતિવાદીઓ તરીકે તાલીમ આપવા માટે કામ કરી રહ્યા છે, જે સંરક્ષણ અને જવાબદાર પર્યટન બંનેને પ્રોત્સાહન આપે છે. જો તમે પક્ષી યાત્રાનો ભાગ બનવા માંગતા હો, તો મધ્ય પ્રદેશ ટુરિઝમ બોર્ડની વેબસાઇટ અને સોશિયલ મીડિયા પર નોંધણી વિગતો ઉપલબ્ધ છે. આ ઉનાળામાં, કંઈક અલગ કરો - પર્વતોની ભીડથી બચો અને પક્ષીઓ સાથે આરામદાયક સવાર વિતાવો.