Budh Pradosh Vrat 2026: હિંદુ ધર્મમાં પ્રદોષ વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, મહાદેવને પ્રસન્ન કરવા માટે આ સૌથી શ્રેષ્ઠ તિથિ ગણાય છે. આજે એટલે કે 15 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ ચૈત્ર/વૈશાખ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિ છે. જ્યારે આ તિથિ બુધવારે આવે છે, ત્યારે તેને 'બુધ પ્રદોષ' કહેવામાં આવે છે. બુધ ગ્રહ બુદ્ધિ અને વેપારનો કારક હોવાથી, આ દિવસે શિવપૂજા કરવાથી વ્યક્તિની બૌદ્ધિક ક્ષમતામાં વધારો થાય છે અને આર્થિક અવરોધો દૂર થાય છે.
શુભ મુહૂર્ત અને તિથિ
પંચાંગ અનુસાર, ત્રયોદશી તિથિ 15 એપ્રિલના રોજ મધ્યરાત્રિએ 12:12 વાગ્યે શરૂ થઈ છે અને તે રાત્રે 10:31 વાગ્યા સુધી ચાલશે. પ્રદોષ વ્રતમાં મુખ્યત્વે સાંજની પૂજાનું મહત્વ હોય છે, જેને 'પ્રદોષ કાળ' કહેવામાં આવે છે.
પૂજાનો શુભ સમય: સાંજે 06:01 થી રાત્રે 09:13 સુધી.
મહત્વ: આ સમયે શિવજી કૈલાશ પર્વત પર નૃત્ય કરે છે અને અત્યંત પ્રસન્ન મુદ્રામાં હોય છે.
બુધ પ્રદોષનું જ્યોતિષીય અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
બુધ પ્રદોષ ખાસ કરીને એવા લોકો માટે ફળદાયી છે જેમના જીવનમાં શાંતિનો અભાવ છે અથવા જેઓ દેવાના બોજ નીચે દબાયેલા છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર મુજબ, બુધવાર અને ત્રયોદશીનો સંયોગ તમારી વાણીમાં મધુરતા લાવે છે અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે આવતા અવરોધોને દૂર કરે છે. સ્કંદ પુરાણમાં ઉલ્લેખ છે કે જે ભક્ત પ્રદોષ કાળમાં શિવલિંગ પર જલાભિષેક કરે છે, તેના જન્મોજન્મના પાપ ધોવાઈ જાય છે.
સરળ પૂજા વિધિ
ભગવાન ભોલેનાથ તો ભોળા છે, તેઓ સાચા મનથી અર્પણ કરેલા જળથી પણ તૃપ્ત થાય છે. તેમ છતાં, શાસ્ત્રોક્ત વિધિ નીચે મુજબ છે:
- સવારે વહેલા સ્નાન કરી શિવજી સમક્ષ દીવો પ્રગટાવી વ્રતનો સંકલ્પ કરો.
- આ દિવસે નિરાહાર અથવા ફળાહાર રહી શકાય છે. મનને શાંત રાખી "ૐ નમઃ શિવાય" ના જાપ કરતા રહેવું.
- સૂર્યાસ્તના 45 મિનિટ પહેલા ફરી સ્નાન અથવા શુદ્ધ થઈને શિવાલય જવું.
- શિવલિંગ પર ગંગાજળ, દૂધ અને મધનો અભિષેક કરો. બુધ પ્રદોષ હોવાથી આજે શિવજીને લીલા મગ અર્પણ કરવા અત્યંત શુભ છે.
- 'ત્રિદલં ત્રિગુણાકારં' એટલે કે ત્રણ પાંદડાવાળા બિલ્વપત્ર પર ચંદન લગાવી શિવજીને અર્પણ કરવાથી મનોકામના પૂર્ણ થાય છે.
- શિવ ચાલીસાના પાઠ બાદ કપૂર કે ઘીના દીવાથી આરતી કરવી અને પૂજામાં થયેલી ભૂલચૂક માટે ક્ષમા માંગવી.
ફળદાયી ઉપાયો અને મંત્રો
જો તમે કોઈ ખાસ મુશ્કેલીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હોવ, તો શિવ પુરાણ મુજબ આ ઉપાયો કરી શકો છો:
- દેવામાંથી મુક્તિ માટે: મહાદેવને મધ અર્પણ કરો અને 'ઋણમુક્તેશ્વર મહાદેવ'નું સ્મરણ કરો.
- બાળકોની પ્રગતિ માટે: આજે શિવલિંગ પર લીલા મગ ચઢાવો અને ગાયને લીલું ઘાસ ખવડાવો.
- શાંતિ માટે: રૂદ્રાક્ષની માળાથી "ૐ નમઃ શિવાય" મંત્રનો 108 વાર જાપ કરો.
બુધ પ્રદોષ એ ભક્તિ અને શક્તિનો સંગમ છે. આજના દિવસે કરેલી પ્રાર્થના માત્ર દુઃખ જ દૂર નથી કરતી, પણ મનુષ્યને આંતરિક સ્થિરતા આપે છે. તો આજના પવિત્ર દિવસે મહાદેવના શરણે જઈને પુણ્યનું ભાથું બાંધો.
Disclaimer: આ લેખમાં સમાવિષ્ટ કોઈપણ માહિતી/સામગ્રી/ગણતરીની ચોકસાઈ અથવા વિશ્વસનીયતાની ખાતરી આપવામાં આવતી નથી. આ માહિતી વિવિધ માધ્યમો / જ્યોતિષીઓ / પંચાંગો / પ્રવચનો / માન્યતાઓ / શાસ્ત્રોમાંથી એકત્રિત કરીને તમારા સુધી લાવવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પ્રસારિત કરવાનો છે, તેના વપરાશકર્તાઓએ તેને માત્ર માહિતી તરીકે લેવી જોઈએ. વધુમાં, વપરાશકર્તા પોતે તેના કોઈપણ ઉપયોગ માટે જવાબદાર રહેશે. ગુજરાતી જાગરણ આની પુષ્ટિ કરતુ નથી. તમારો અભિપ્રાય અમને gujaratijagran@jagrannewmedia.com પર મોકલી શકો છો.