ICC Super-8 rules: T20 વર્લ્ડ કપ 2026 ના સુપર 8 સ્ટેજનો પ્રારંભ થઈ ગયો છે, પરંતુ તેની સાથે જ ઈન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ICC) ની આયોજન પદ્ધતિ પણ વિવાદમાં આવી છે. ભારતીય કેપ્ટન સૂર્યકુમાર યાદવે સુપર 8 માં ટીમોના વિભાજન માટે વપરાતા 'પ્રી-સીડિંગ' નિયમ સાથે અસંમતિ દર્શાવી છે. સૂર્યાનું માનવું છે કે ગ્રુપ સ્ટેજમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરીને ટોચ પર રહેનારી ટીમોને આ નિયમને કારણે કોઈ વિશેષ ફાયદો મળી રહ્યો નથી.
શું કહ્યું સૂર્યકુમાર યાદવે?
રવિવારે દક્ષિણ આફ્રિકા સામેની મહત્વની મેચ પૂર્વે યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સૂર્યકુમાર યાદવે ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક પરંતુ મક્કમપણે પોતાનો મત રજૂ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, "સાહેબ, મને ખરેખર પ્રી-સીડિંગ વિશે કે તે કોણ નક્કી કરે છે તે વિશે બહુ જાણકારી નથી. પરંતુ મેં પહેલા પણ કહ્યું છે તેમ, જો હું નિયમોમાં ફેરફાર કરવાની સ્થિતિમાં હોત, તો હું ચોક્કસપણે તેમાં બદલાવ લાવવાનો પ્રયાસ કરત." સૂર્યાએ જોકે સીધી રીતે ICC ની ટીકા કરવાનું ટાળ્યું હતું, પરંતુ તેમના શબ્દોમાં નિયમો પ્રત્યેની નારાજગી સ્પષ્ટ દેખાઈ આવતી હતી.
શું છે 'પ્રી-સીડિંગ' વિવાદ?
ICC ના વર્તમાન નિયમ મુજબ, સુપર 8 ના ગ્રુપ વર્લ્ડ કપના ગ્રુપ સ્ટેજના પ્રદર્શનના આધારે નહીં, પરંતુ ટુર્નામેન્ટ શરૂ થાય તે પહેલાના ICC રેન્કિંગના આધારે નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.
નુકસાન: આ સિસ્ટમને કારણે ગ્રુપ સ્ટેજમાં પોતાના તમામ મુકાબલા જીતીને 'ટેબલ ટોપર' બનનારી મજબૂત ટીમો એક જ ગ્રુપમાં આવી ગઈ છે.
ગ્રુપ-1 ની સ્થિતિ: ભારત, વેસ્ટ ઈન્ડિઝ, ઝિમ્બાબ્વે અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવી મજબૂત ટીમો એક જ ગ્રુપમાં છે. હવે આ ચારમાંથી માત્ર બે જ ટીમો સેમિફાઇનલ સુધી પહોંચી શકશે, જ્યારે બાકીની બે 'ટોપ પર્ફોર્મર' ટીમોએ બહાર થવું પડશે.
ક્રિકેટ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સિસ્ટમ ન્યાયી નથી, કારણ કે જે ટીમોએ આખા ગ્રુપ સ્ટેજમાં મહેનત કરી તેમને કોઈ 'એડવાન્ટેજ' મળવાને બદલે વધુ કઠિન પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
ICC એ કેમ આ નિયમ બનાવ્યો?
ICC એ આ 'પ્રી-સીડિંગ' પદ્ધતિ પાછળ લોજિસ્ટિક્સ (વ્યવસ્થાપન) ને મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે. આ વખતનો વર્લ્ડ કપ ભારત અને શ્રીલંકા એમ બે દેશો દ્વારા સંયુક્ત રીતે યોજાઈ રહ્યો છે.
કારણ: જો ટીમોના સ્થાન ગ્રુપ સ્ટેજના અંતે નક્કી થાય, તો ટીમોને છેલ્લી ઘડીએ કયા દેશમાં અને કયા સ્ટેડિયમમાં રમવા જવું તે નક્કી કરવામાં મુશ્કેલી પડે.
સુવિધા: ચાહકોની ટિકિટ બુકિંગ, ટીમોની મુસાફરી અને પ્રસારણકર્તાઓની તૈયારીઓ સરળ રહે તે માટે ICC એ ટુર્નામેન્ટ પહેલા જ નક્કી કરી લીધું હતું કે કઈ ટીમ કયા સીડિંગ (ક્રમ) પર રહેશે.
નિષ્ણાતોનો મત
ઘણા પૂર્વ ક્રિકેટરોનું કહેવું છે કે સ્પોર્ટ્સમાં પ્રદર્શનને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ, નહીં કે વહીવટી સગવડને. જો કોઈ ટીમ નબળી રમીને પણ નસીબજોગે બીજા ગ્રુપમાં જાય અને ત્યાં તેને સરળ મુકાબલા મળે, તો તે ટુર્નામેન્ટની ગુણવત્તા પર અસર કરી શકે છે. ભારતીય ટીમ અત્યારે સુપર 8 ના તેના પડકાર માટે તૈયાર છે, પરંતુ કેપ્ટન સૂર્યાના આ નિવેદને ભવિષ્યની ICC ટુર્નામેન્ટોમાં ફોર્મેટ બદલવાની માંગને વેગ આપ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભારત આ કઠિન ગ્રુપમાં પોતાનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખીને સેમિફાઇનલ સુધી પહોંચી શકે છે કે કેમ.