Urination Problem: ઘણા લોકોને દિવસ દરમિયાન વારંવાર પેશાબ કરવા જવાની સમસ્યા રહેતી હોય છે. સામાન્ય રીતે દિવસમાં 6થી 8 વખત પેશાબ થવો સ્વાભાવિક માનવામાં આવે છે, પરંતુ જો તમને દર કલાકે ટોયલેટ જવું પડતું હોય તો તેને સામાન્ય બાબત સમજીને અવગણવી નહીં. વારંવાર પેશાબ આવવું ક્યારેક શરીરમાં છુપાયેલી ગંભીર બીમારીઓનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને UTI, ડાયાબિટીસ, ઓવરએક્ટિવ બ્લેડર અને પ્રોસ્ટેટ સંબંધિત સમસ્યાઓ તેનું કારણ બની શકે છે.
વારંવાર પેશાબ આવવાના મુખ્ય કારણો
યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI)
UTI વારંવાર પેશાબ આવવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ માનવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં મૂત્રાશય અથવા યુરિનરી ટ્રેક્ટમાં બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન થઈ જાય છે, જેના કારણે વ્યક્તિને વારંવાર પેશાબ કરવાની ઇચ્છા થાય છે. સાથે જ બળતરા, દુખાવો અથવા અસ્વસ્થતા પણ અનુભવાઈ શકે છે.
ડાયાબિટીસ
ટાઇપ-1 અને ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોમાં શરીર વધારાની શુગરને બહાર કાઢવા માટે વધુ પેશાબ બનાવે છે. જો તમને વારંવાર પેશાબ સાથે વધુ તરસ લાગે છે અથવા અચાનક વજન ઘટી રહ્યું હોય તો ડાયાબિટીસની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
ઓવરએક્ટિવ બ્લેડર (OAB)
ઓવરએક્ટિવ બ્લેડર સિન્ડ્રોમમાં બ્લેડરની મસલ્સ જરૂર કરતાં વહેલી સક્રિય થઈ જાય છે. પરિણામે બ્લેડર પૂરતું ભરાયું ન હોવા છતાં પેશાબ કરવાની તીવ્ર ઇચ્છા થાય છે.
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિનું વધવું
પુરુષોમાં ઉંમર વધતાં પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ મોટી થવાની સમસ્યા જોવા મળે છે. આ સ્થિતિમાં યુરિનનો પ્રવાહ પ્રભાવિત થાય છે અને વારંવાર પેશાબ આવવાની ફરિયાદ રહે છે.
નોક્ટુરિયા (રાત્રે વારંવાર પેશાબ જવું)
જો તમને રાત્રે ઊંઘ દરમિયાન અનેક વખત પેશાબ કરવા માટે ઊઠવું પડે છે, તો તેને નોક્ટુરિયા કહેવાય છે. આ સમસ્યા ઊંઘની ગુણવત્તા બગાડી શકે છે અને લાંબા ગાળે થાક તથા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
કઈ આદતો સમસ્યાને વધારી શકે છે?
- વધુ પ્રમાણમાં ચા, કોફી અથવા કેફીનવાળા પીણાંનું સેવન
- આલ્કોહોલનું વધુ સેવન
- સૂતા પહેલા વધુ પાણી પીવું
- કેટલીક દવાઓનો ઉપયોગ
- તણાવ અને ચિંતા
ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ?
જો વારંવાર પેશાબ આવવાની સાથે નીચેના લક્ષણો પણ જોવા મળે તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ:
- પેશાબ કરતી વખતે બળતરા અથવા દુખાવો
- યુરિનમાં લોહી આવવું
- તાવ અથવા ઠંડી લાગવી
- પેટના નીચેના ભાગમાં દુખાવો
- રાત્રે ઘણી વખત ઊઠવું
- અતિશય તરસ લાગવી
વારંવાર પેશાબ આવવાની સમસ્યાને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરવી?
- કેફીન અને આલ્કોહોલનું સેવન મર્યાદિત કરો.
- દિવસ દરમિયાન પૂરતું પાણી પીવો, પરંતુ રાત્રે વધુ પાણી પીવાનું ટાળો.
- બ્લેડર ટ્રેનિંગની ટેવ વિકસાવો.
- ડાયાબિટીસ હોય તો બ્લડ શુગર નિયંત્રણમાં રાખો.
- કોઈપણ લક્ષણ લાંબા સમય સુધી રહે તો નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લો.
વારંવાર પેશાબ આવવું હંમેશા સામાન્ય બાબત નથી. કેટલીક વખત તે UTI, ડાયાબિટીસ, ઓવરએક્ટિવ બ્લેડર અથવા પ્રોસ્ટેટ જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનો સંકેત હોઈ શકે છે. તેથી જો આ સમસ્યા સતત રહેતી હોય અથવા અન્ય લક્ષણો સાથે જોવા મળે તો સમયસર તપાસ કરાવવી ખૂબ જ જરૂરી છે.