US Attack: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહીને પગલે વૈશ્વિક ક્રુડ-ઓઈલ બજારમાં મોટી અસર સર્જાઈ શકે છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump)એ સંકેત આપ્યાં છે કે તેઓ આગામી 10 દિવસમાં ઈરાન પર હુમલાને લઈ મોટો નિર્ણય લઈ શકે છે. મિડલ ઈસ્ટમાં અમેરિકાના સૈન્ય ગોઠવણી પણ વધારી છે.
ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. અહેવાલો પ્રમાણે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ(US Iran War)ના કારણે ક્રુડ ઓઈલ(Crude Oil Price Jump)ના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો આવી શકે છે અને સંભવિત આર્થિક મંદી આવી શકે છે. આ અઠવાડિયે ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં 5% થી વધુનો વધારો થયો છે કારણ કે બજાર લશ્કરી કાર્યવાહીના જોખમને ધ્યાનમાં લઈ રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રુડ ઓઈલના ભાવ બેરલદીઠ 71.76 ડોલર અને WTI ક્રુડના ભાવ 66.48 ડોલર પર કામકાજ કરી રહ્યા છે.
બજારની સૌથી મોટી ચિંતા Strait of Hormuz દ્વારા ક્રુડ ઓઈલ પુરવઠામાં અવરોધ છે, જે વૈશ્વિક ઓઈલ વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. વર્ષ 2025 માં આ જળમાર્ગમાંથી દરરોજ સરેરાશ 14 મિલિયન બેરલથી વધુ ક્રુડ ઓઈલ અને કન્ડેન્સેટ પસાર થતા હતા, જે વૈશ્વિક દરિયાઈ ઓઈલ નિકાસના લગભગ ત્રીજા ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ માર્ગ દ્વારા પરિવહન થતા તેલનો લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગ ચીન, ભારત, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જાય છે.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ 100 ડોલરથી ઉપર વધી શકે છે
અહેવાલો પ્રમાણે ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે લશ્કરી કવાયત દરમિયાન થોડા કલાકો માટે આ જળમાર્ગને આંશિક રીતે બંધ કરી દીધો હતો. જો આ જળમાર્ગ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે, તો તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 100 ડોલરથી ઉપર વધી શકે છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર કરી શકે છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે ઈરાન પાસે મોટી માત્રામાં ખાણો અને ટૂંકા અંતરની મિસાઈલો છે, જે આ માર્ગને વાણિજ્યિક જહાજો માટે અસુરક્ષિત બનાવી શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં વીમા કંપનીઓ ઓઈલ ટેન્કરોને આ માર્ગે પરિવહન કરવાની મંજૂરી આપશે નહીં. જો કે અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકા પાસે સંપૂર્ણ યુદ્ધ ઉપરાંત ઘણા વિકલ્પો છે, જેમ કે મર્યાદિત લશ્કરી કાર્યવાહી અથવા નાકાબંધી. એક અહેવાલ મુજબ સંભવિત અમેરિકા કાર્યવાહી મર્યાદિત હોઈ શકે છે, જે ઈરાનના તેલ ઉત્પાદન અને નિકાસ માળખાને ટાળી શકે છે.