Repo Rate: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ દેશની નવી નાણાકીય નીતિની સત્તાવાર જાહેરાત કરી દીધી છે. બોર્ડની સમીક્ષા બેઠક બાદ RBI એ અપેક્ષા મુજબ વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે અને મુખ્ય વ્યાજ દર એટલે કે રેપો રેટ 5.25% પર સ્થિર રાખ્યો છે. આ નિર્ણયને કારણે હોમ લોન, ઓટો લોન અને પર્સનલ લોન સહિત બેંક લોનના હપ્તા (EMI) ભરી રહેલા કરોડો મધ્યમવર્ગીય ગ્રાહકોને હાલ પૂરતી કોઈ રાહત મળશે નહીં.
ફુગાવા અંગે RBI નો અંદાજ
નાણાકીય નીતિની જાહેરાત કરતી વખતે ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા (Q1) માં વાસ્તવિક ફુગાવો અગાઉના અંદાજ કરતાં થોડો ઓછો નોંધાયો હતો. આ બાબત દર્શાવે છે કે માલસામાનના વધતા ખર્ચની અસર ભાવ પર મર્યાદિત રહી છે. તેમણે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે તાજેતરમાં છૂટક ફુગાવામાં જે વધારો જોવા મળ્યો છે તે મુખ્યત્વે ખાદ્યપદાર્થો અને બળતણના ભાવમાં થયેલી અસ્થિરતાને કારણે છે.
ગવર્નરના જણાવ્યા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2027 ના ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મોંઘવારીનો દર તેના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી શકે છે, પરંતુ તે પછી તેમાં ઘટાડો આવવાની શક્યતા છે. કિંમતી ધાતુઓને બાદ કરતાં મુખ્ય ફુગાવો (Core Inflation) હાલ નિયંત્રણ હેઠળ છે.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત ફુગાવાનો દર 5% રહેવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે, જે અગાઉના અંદાજ કરતાં 10 બેસિસ પોઈન્ટ ઓછો છે. ત્રિમાસિક અંદાજો અનુસાર:
- Q1: 5.3%
- Q2: 4.7%
- Q3: 5.9%
- Q4: 5.5%
જોખમો અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ
ગવર્નરે ઉમેર્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલુ સંઘર્ષ અને ભૂરાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અત્યંત અસ્થિર રહ્યા છે. આ ઉપરાંત ચોમાસાના વરસાદ પર અલ નીનો (El Nino) ની અસરો પણ એક મોટું જોખમ બની રહે છે, જેના કારણે નજીકના ગાળામાં ફુગાવાની આગાહી કરવી પડકારજનક છે. જોકે, વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓમાં આવી રહેલા વૈવિધ્યકરણને કારણે મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર પર ખર્ચનું દબાણ ઓછું રહેવાની ધારણા છે.
GDP વૃદ્ધિ દરના અંદાજમાં વધારો
દેશના આર્થિક વિકાસ અંગે સકારાત્મક સમાચાર આપતાં RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે ભારતના GDP ગ્રોથ રેટનો અંદાજ 6.6 ટકાથી વધારીને 6.7 ટકા કર્યો છે. મધ્યસ્થ બેંકે બીજા ત્રિમાસિક ગાળા (Q2) માટે પણ દેશના આર્થિક વિકાસના અંદાજમાં સુધારો કર્યો છે, જે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારતનું અર્થતંત્ર મજબૂત સ્થિતિમાં આગળ વધી રહ્યું છે.