Pharmexcil Chintan Shivir: ફાર્મેક્સિલ ચિંતન શિબિરની અમદાવાદ એડિશનમાં નિયમનકારી સંસ્થાઓ, વેપાર સત્તાવાળાઓ અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ ભારતની ફાર્માસ્યુટિકલ નિકાસને વધારવા માટે વ્યૂહાત્મક પ્રાથમિકતા અંગે ચર્ચા કરવા માટે એકસાથે આવ્યા હતા. આ વાર્તાલાપ વૈશ્વિક ફાર્માસ્યુટિકલ બજારોની વિકસતી જરૂરિયાતો સાથે નિયમનકારી માળખા, નિકાસ નીતિઓ અને ઉદ્યોગ ક્ષમતાઓને સંરેખિત કરવા માટે એક માળખાગત પ્લેટફોર્મ બની રહ્યો હતો.
પ્રારંભિક સત્રમાં ભારત સરકારના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના વાણિજ્ય સચિવનો એક વીડિયો સંદેશ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં તેમણે ભારતના ફાર્માસ્યુટિકલ નિકાસ વૃદ્ધિના માર્ગને વેગ આપવા માટે નિયમનકારી ચપળતા, ગુણવત્તા પાલન અને બજાર વૈવિધ્યકરણના વ્યૂહાત્મક મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. DGFT, CDSCO અને સ્ટેટ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશનના પ્રતિનિધિઓ સાથેની ચર્ચાઓમાં લાઇસન્સિંગ પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરવા, અનુપાલન અપેક્ષાઓ અંગે સ્પષ્ટતા સુધારવા અને નિકાસ મંજૂરીઓમાં પ્રક્રિયાગત અવરોધોને દૂર કરવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.
ફાર્મેક્સિલના વાઇસ ચેરમેન, ભાવિન મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે ચિંતન શિબિરોનું પરંપરાગત રીતે આપણા વડા પ્રધાન દ્વારા ભારતના પ્રગતિના માર્ગ અને લાંબા ગાળાની રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે આયોજન કરવામાં આવે છે. આ દ્રષ્ટિકોણથી પ્રેરિત થઈને, અમે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં સમાન ખ્યાલ અપનાવ્યો છે, જે ભારતની વિકાસગાથાને આગળ વધારવામાં આ ક્ષેત્રની મુખ્ય ભૂમિકાને માન્યતા આપે છે.
આ શિબિરો કેન્દ્રિત, ભવિષ્યલક્ષી સંવાદો છે જ્યાં અમે આગામી દાયકા માટે અમારી યોજનાઓ પર ચર્ચા કરીએ છીએ - ખાસ કરીને ભારત વૈશ્વિક સ્તરે પેટન્ટ વગરના લગભગ 400 અબજ ડોલરના મોલેક્યુલ્સનો વ્યૂહાત્મક રીતે કેવી રીતે લાભ લઈ શકે છે, અને આ તકને અસરકારક રીતે ઝડપી લેવા માટે કયા માળખાકીય, નિયમનકારી, નવીનતા-આધારિત અને ઉત્પાદન પ્રયાસોની જરૂર પડશે.
ફાર્મેક્સિલની નિયમનકારી બાબતો સમિતિના અધ્યક્ષ ડૉ. વિરાંચી શાહે જણાવ્યું હતું કે, જેમ જેમ ઉદ્યોગનો વિકાસ થશે, તેમ તેમ સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમ પણ મજબૂત થશે. આનાથી રોજગારીનું સર્જન થશે, નવા ઇનોવેશન્સ આવશે અને વિશ્વને સસ્તી, ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી દવાઓ પૂરી પાડવાની ભારતની ક્ષમતામાં વધારો થશે. વૈશ્વિક પરિદ્રશ્ય ઝડપથી વિકસિત થઈ રહ્યું છે. બહુપક્ષીય વેપાર માળખું દ્વિપક્ષીય કરારોને વધુને વધુ માર્ગ આપી રહ્યું છે, જ્યારે વસ્તી વિષયક પરિવર્તન અને બદલાતી રોગની પેટર્ન વિશ્વભરમાં ઉપચારાત્મક જરૂરિયાતોને બદલી રહી છે. હવે આપણી સામે પ્રશ્ન એ છે કે આગામી 10થી 25 વર્ષમાં આપણે વધુ શું પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ? તકો અપાર છે.
ગુજરાત ભારતના સૌથી ઝડપથી વિકસતા ફાર્માસ્યુટિકલ હબમાંના એક તરીકે ઝડપથી ઉભરી રહ્યું છે, જેમાં પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (પીએલઆઈ) યોજના જેવી પહેલ ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપે છે. ભરૂચ જેવા પ્રદેશોમાં એપીઆઈ અને મહત્વપૂર્ણ કાચા માલ માટે સુવિધાઓની સ્થાપના સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવવા, આયાત નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વધુ આત્મનિર્ભર અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ફાર્માસ્યુટિકલ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાના વ્યાપક ધ્યેય સાથે સુસંગત છે. ગુજરાત ફાર્માસ્યુટિકલ નિકાસમાં પહેલાથી જ અગ્રણી રાજ્યોમાં સ્થાન ધરાવે છે તે જોતાં, ઉદ્યોગ માને છે કે સતત નીતિ સહાય અને માળખાગત વિકાસ સાથે, રાજ્ય આગામી ત્રણથી પાંચ વર્ષમાં 20-25 ટકાની નિકાસ વૃદ્ધિ જોઈ શકે છે.