Kunwar Bai Nu Mameru Yojana 2026 Gujarat: ગુજરાત સરકાર દ્વારા સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગો અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોની દીકરીઓ માટે ચલાવવામાં આવતી 'કુંવરબાઈનું મામેરું' યોજના એક અત્યંત લોકપ્રિય અને આશીર્વાદરૂપ યોજના છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ગરીબ પરિવારોને તેમની દીકરીના લગ્ન પ્રસંગે આર્થિક મદદ પૂરી પાડીને સામાજિક જવાબદારીમાં સહભાગી થવાનો છે. નીચે આ યોજના વિશેની સંપૂર્ણ વિગતો વિગતવાર આપવામાં આવી છે:
યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
ભારતીય સમાજમાં દીકરીના લગ્ન સમયે 'મામેરું' કરવાની એક જૂની પરંપરા છે. આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો માટે લગ્નનો ખર્ચ ઉઠાવવો મુશ્કેલ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં દીકરીના લગ્ન બોજ ન બને અને ગૌરવભેર પ્રસંગ ઊજવી શકાય તે માટે ગુજરાત સરકાર આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે. આ યોજના સ્ત્રી સશક્તિકરણ અને બાળ લગ્ન અટકાવવા માટે પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.
મળવાપાત્ર આર્થિક સહાય
વર્તમાન નિયમો અનુસાર, આ યોજના હેઠળ પાત્રતા ધરાવતી કન્યાને લગ્ન પ્રસંગે ₹12000ની આર્થિક સહાય સીધી તેના બેંક ખાતામાં (DBT દ્વારા) જમા કરવામાં આવે છે.
પાત્રતાના માપદંડો
આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે સરકારે અમુક ચોક્કસ શરતો નક્કી કરી છે:
જાતિ: અરજદાર અનુસૂચિત જાતિ (SC), સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગ (OBC/SEBC) અથવા આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના હોવા જોઈએ.
આવક મર્યાદા: ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તાર માટે વાર્ષિક આવક મર્યાદા ₹6,00,000/- છે.
વય મર્યાદા: લગ્ન સમયે કન્યાની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18વર્ષ અને વરની ઉંમર 21 વર્ષ હોવી ફરજિયાત છે.
મર્યાદા: એક પરિવારની વધુમાં વધુ બે દીકરીઓ આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે.
જો કન્યાએ પુનઃલગ્ન કર્યા હોય, તો તે આ યોજના માટે પાત્ર ઠરતી નથી. જોકે, સાત ફેરા સમૂહ લગ્નમાં ભાગ લેનાર કન્યાને પણ આ લાભ મળે છે.
જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents)
- કન્યાનું આધાર કાર્ડ
- કન્યાના પિતાનું આધાર કાર્ડ
- રહેઠાણનો પુરાવો (રેશનકાર્ડ/વીજળી બિલ)
- કન્યાની જન્મતારીખનો પુરાવો (L.C. અથવા જન્મનું પ્રમાણપત્ર)
- જ્ઞાતિનો દાખલો (સક્ષમ અધિકારીનો)
- વાર્ષિક આવકનો દાખલો
- લગ્ન નોંધણી પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate)
- બેંક પાસબુકની નકલ (કન્યાના નામની)
- વરરાજાની જન્મતારીખનો પુરાવો
અરજી કરવાની પ્રક્રિયા
હવે આ યોજના માટેની અરજી પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ અને ઓનલાઇન થઈ ગઈ છે.
- અરજદારે ગુજરાત સરકારના e-Samaj Kalyan પોર્ટલ (https://esamajkalyan.gujarat.gov.in/) પર જઈને નોંધણી કરવાની રહે છે.
- લગ્નના બે વર્ષની અંદર આ સહાય માટે અરજી કરવી ફરજિયાત છે.
- ઓનલાઇન ફોર્મ ભર્યા બાદ જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાના રહે છે. ત્યારબાદ જિલ્લા કચેરી દ્વારા વેરિફિકેશન થયા પછી સહાય મંજૂર કરવામાં આવે છે.
'કુંવરબાઈનું મામેરું' યોજના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે આર્થિક ટેકારૂપ સાબિત થઈ છે. તે સમાજમાં દીકરીઓનું સ્થાન ઊંચું લાવવામાં અને તેમને સન્માન અપાવવામાં મહત્વનો ફાળો આપે છે. આ યોજના થકી હજારો દીકરીઓના લગ્ન પ્રસંગે સરકાર 'મામા' બનીને પડખે ઊભી રહે છે.