Shiva Temples In Gujarat: હિન્દુ ધર્મમાં ભગવાન શિવને 'ભોલેનાથ', 'શંકર' કે 'વિનાશક' તરીકે પૂજવામાં આવે છે. મહાશિવરાત્રી અને પવિત્ર શ્રાવણ માસ દરમિયાન શિવભક્તિનો અનોખો માહોલ જોવા મળે છે. ગુજરાતની ધરા પર અનેક એવા પૌરાણિક શિવ મંદિરો આવેલા છે, જેની ગાથા અને સ્થાપત્ય ભક્તોને મંત્રમુગ્ધ કરી દે છે. વર્ષ 2026 માં જો તમે પણ આધ્યાત્મિક શાંતિની શોધમાં હોવ, તો આ 8 મંદિરોની મુલાકાત અવશ્ય લેવી જોઈએ.
સોમનાથ મહાદેવ મંદિર, વેરાવળ
બાર જ્યોતિર્લિંગોમાં પ્રથમ એવું સોમનાથ મંદિર અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું છે. આ મંદિર તેની ભવ્યતા અને ઈતિહાસ માટે વિશ્વવિખ્યાત છે. લોકવાયકા મુજબ, અહીંના શિવલિંગમાં એક જાદુઈ પથ્થર છે જે ચુંબકીય શક્તિ ધરાવે છે. આ મંદિર અનેકવાર તોડવામાં આવ્યું હોવા છતાં દર વખતે તેની ભવ્યતા વધી છે. રાત્રે યોજાતો 'લાઇટ એન્ડ સાઉન્ડ શો' સોમનાથનો ઈતિહાસ જીવંત કરે છે.
ભડકેશ્વર મહાદેવ મંદિર, દ્વારકા
દ્વારકાના સમુદ્ર કિનારે એક ટેકરી પર સ્થિત આ મંદિર આશરે 5,000 વર્ષ જૂનું હોવાનું મનાય છે. ચોમાસા દરમિયાન સમુદ્રના મોજાં જાતે જ મહાદેવ પર અભિષેક કરે છે. મહાશિવરાત્રીના મેળા વખતે અહીંનું વાતાવરણ ભક્તિમય બની જાય છે.
નાગેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ, દ્વારકા
'નાગેશ્વર' એટલે સર્પોના દેવ. આ જ્યોતિર્લિંગ વિશે એવી માન્યતા છે કે અહીં પૂજા કરવાથી વ્યક્તિ માનસિક ઝેર અને નકારાત્મકતાથી મુક્ત થાય છે. ભગવાન કૃષ્ણએ પણ અહીં રુદ્રાભિષેક કર્યો હોવાનું પુરાણોમાં ઉલ્લેખિત છે.
ભવનાથ મહાદેવ મંદિર, જૂનાગઢ
ગિરનારની તળેટીમાં આવેલું ભવનાથ મંદિર રહસ્યમય અને પવિત્ર છે. અહીંનો મૃગી કુંડ ભક્તો માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. મહાશિવરાત્રીનો મેળો અને નાગા સાધુઓની રાવટીઓ આ સ્થળને અલૌકિક બનાવે છે. ગિરનારની 'લીલી પરિક્રમા' દરમિયાન અહીં લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડે છે.
કોટેશ્વર મહાદેવ મંદિર, કચ્છ
ભારતની પશ્ચિમ સરહદે આવેલું આ મંદિર રાવણની કથા સાથે જોડાયેલું છે. રાવણની ભૂલને કારણે શિવલિંગ અહીં સ્થાપિત થઈ ગયું હતું. દરિયાકિનારાની શાંતિ અને મહાદેવની ઉપસ્થિતિ અહીં એક દિવ્ય અનુભવ કરાવે છે.
ત્રિનેત્રેશ્વર મહાદેવ મંદિર, તરણેતર
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલું આ મંદિર તેના 'તરણેતરના મેળા' માટે જાણીતું છે. અહીં બે શિવલિંગ છે. ભાદરવા સુદ પાંચમના દિવસે અહીં 52 ગજની ધજા ચડાવવામાં આવે છે, જે ગુજરાતની લોકસંસ્કૃતિનું અભિન્ન અંગ છે.
નિષ્કલંક મહાદેવ મંદિર, ભાવનગર
કોળિયાક નજીક સમુદ્રની અંદર આવેલું આ મંદિર પાંડવો દ્વારા સ્થાપિત છે. અહીં પાંચ સ્વયંભૂ શિવલિંગ છે, જે ભરતી સમયે સમુદ્રમાં ગરકાવ થઈ જાય છે અને ઓટ આવતા જ ફરી પ્રગટ થાય છે. શ્રાવણની અમાસના દિવસે અહીં ભાદરવી મેળો ભરાય છે.
ગળતેશ્વર મહાદેવ મંદિર, ડાકોર (સરનાલ)
મહી અને ગળત નદીના સંગમ સ્થાને આવેલું આ મંદિર સોલંકી યુગની સ્થાપત્યકલાનો ઉત્તમ નમૂનો છે. મંદિરની દીવાલો પર મનુષ્ય જીવનના જન્મથી મૃત્યુ સુધીના પ્રસંગોનું ઝીણવટભર્યું કોતરકામ જોવા મળે છે.
યાત્રા માટે સૂચન
આ મંદિરોની આસપાસ ઘણી ધર્મશાળાઓ અને હોટલો ઉપલબ્ધ છે, જે તમારી યાત્રાને સરળ બનાવશે. નિષ્કલંક મહાદેવની મુલાકાત લેતા પહેલા સમુદ્રની ભરતી-ઓટના સમયની જાણકારી મેળવવી ખાસ જરૂરી છે.
ગુજરાતના આ શિવ મંદિરો માત્ર ધાર્મિક આસ્થાના કેન્દ્રો નથી, પરંતુ તે આપણી સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસના સાક્ષી પણ છે.