AI for Board Exams: બોર્ડની પરીક્ષામાં સામાન્ય રીતે ઘરોમાં તણાવનું વાતાવરણ જોવા મળતું હોય છે. વાલીઓને ચિંતા હોય છે કે તેમનું બાળક મોબાઈલ કે લેપટોપમાં સમય બગાડી રહ્યું છે. પરંતુ, 9 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ યોજાયેલા “પરીક્ષા પે ચર્ચા” ના નવમા સંસ્કરણમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ચિંતાનો એક આધુનિક ઉકેલ આપ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ટેકનોલોજીથી ડરવાને બદલે તેનો ઉપયોગ 'શિક્ષણના વરદાન' તરીકે કરવો જોઈએ.
AI: ગુલામ નહીં, માર્ગદર્શક બનાવો
વડાપ્રધાને વિદ્યાર્થીઓને એક મહત્વની શિખામણ આપી કે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) ને તમારા 'માસ્ટર' બનવા દેવાને બદલે તેને એક 'મૂલ્યવર્ધક' સાધન તરીકે જુઓ. જે રીતે કેલ્ક્યુલેટર આવવાથી ગણિત ખતમ નથી થયું, તેવી જ રીતે AI આવવાથી મૌલિક વિચારસરણી ખતમ ન થવી જોઈએ. ટેકનોલોજી તમારી મહેનત ઘટાડતી નથી, પણ તેને 'સ્માર્ટ' બનાવે છે. જો વિદ્યાર્થીઓ પોતાની જિજ્ઞાસાને AI ની ચોકસાઈ સાથે જોડે, તો પરિણામો અદભૂત આવી શકે છે.
AI નો ઉપયોગ કેમ અત્યંત ફાયદાકારક છે?
મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ વર્ગખંડમાં પ્રશ્નો પૂછતા ખચકાતા હોય છે. AI અહીં એક 24/7 ઉપલબ્ધ અંગત શિક્ષકની ભૂમિકા ભજવે છે.
કોઈ પણ સમયે શંકા નિવારણ: જો રાત્રે બે વાગ્યે કોઈ ગાણિતિક સૂત્ર કે વિજ્ઞાનનો ખ્યાલ ન સમજાય, તો AI તેને સરળ ભાષામાં સમજાવી શકે છે.
વ્યક્તિગત શિક્ષણ (Personalized Learning): દરેક બાળકની શીખવાની ગતિ અલગ હોય છે. AI ઓળખી શકે છે કે વિદ્યાર્થી કયા વિષયમાં નબળો છે અને તે મુજબ તેને પ્રેક્ટિસ કરાવી શકે છે.
માહિતીનું ફિલ્ટર: ઈન્ટરનેટ પર માહિતીનો ભંડાર છે, જે ક્યારેક મૂંઝવણ પેદા કરે છે. AI ફિલ્ટર તરીકે કામ કરીને પરીક્ષા માટે જરૂરી સચોટ સામગ્રી જ પૂરી પાડે છે.
કેવી રીતે કરશો AI નો સ્માર્ટ ઉપયોગ?
વિદ્યાર્થીઓ નીચે મુજબની પદ્ધતિઓ અપનાવીને પોતાની તૈયારીને વેગ આપી શકે છે:
અભ્યાસનું આયોજન: તમારી નબળાઈઓ અને શક્તિઓને આધારે વ્યક્તિગત ટાઈમ ટેબલ બનાવવામાં AI ની મદદ લો.
પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો: પાછલા વર્ષના પ્રશ્નપત્રોના આધારે નવા સંભવિત પ્રશ્નો તૈયાર કરાવો.
સંસાધન સર્ચ: વિષયને અનુરૂપ શ્રેષ્ઠ પુસ્તકો અને વીડિયોની યાદી મેળવો.
યાદ રાખો: AI એ 'ગુરુ' નો વિકલ્પ નથી
વડાપ્રધાન મોદીએ ખાસ ભાર મૂક્યો કે ટેકનોલોજી ક્યારેય શિક્ષકનું સ્થાન લઈ શકે નહીં. શિક્ષકોએ હવે માત્ર માહિતી આપનાર નહીં પણ માર્ગદર્શક (Mentor) બનવું પડશે. વિદ્યાર્થીઓએ AI પાસેથી મૂળભૂત માહિતી મેળવીને શાળામાં તેના પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરવી જોઈએ, જેથી તેમની આલોચનાત્મક વિચારસરણી (Critical Thinking) ખીલે.
જો ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ માત્ર 'ટાઈમ પાસ' માટે નહીં પણ 'સેલ્ફ-ઈમ્પ્રૂવમેન્ટ' માટે કરવામાં આવે, તો માતા-પિતાની ચિંતા પણ દૂર થશે અને વિદ્યાર્થીઓ પણ આત્મવિશ્વાસ સાથે પરીક્ષા આપી શકશે.